Normandie 2002

English version

In april 2002 kreeg ik het ineens op mijn heupen. Ik was het even zat en besloot een vakantie te boeken. Het eerste wat in me op kwam was Normandie. Ik ging zoeken naar huisjesmelkers op het internet en kwam bij de organisatie Topic Travel terecht. Zij hadden wel huisjes te huur in Normandie. Kwam dat even goed uit.
Na 5 minuten zoeken vond ik een paleisje waar ik mijzelf wel een tijdje zag wonen. Nu was ik toevallig aan het chatten via ICQ met mijn vriend Jan. Laat hij nu ook helemaal toe zijn aan een vakantie. Al met al was de vakantie binnen een uur geregeld.

We zouden 29 juni vertrekken naar Colomby in de gemeente Valognes in Normandie voor een weekje vakantie. Valognes ligt in de punt van Normandie 25 kilometer ten zuiden van Cherbourg. Het kon dus allemaal niet meer stuk. Zeker toen we vernamen dat vrienden van ons, Walter en Christa, een week eerder al met hun zoontje Noah naar Bretagne zouden vertrekken.Zij zagen het dus wel zitten om de tweede week naar Normandie te komen. Alles geregeld dus: Frankrijk.... we komen er aan.

De kaarten van Normandie

Hieronder vind je weer de prachtige kaarten (met dank aan Cartgraphics) van de provincie Normandie in Frankrijk. De kaart van Normandie kan worden vergroot en zal in een apart scherm worden getoond. De kaart toont de provincie en alle voor D-Day belangrijke lokaties in Normandie. Handig om tijdens het lezen er naast te houden.

Klik om te vergroten

Op weg naar Normandie

Het is 29 juni 2002, omstreeks 6.00 uur, wanneer de wekker een niet al te vriendelijk geluid produceert. Uiteraard veel te vroeg, maar dit keer was het voor een goed doel. De dag van de vakantie was aangebroken. Bepakt en bezakt vertrek ik naar Schiedam om van daaruit met Jan naar Normandie te vertrekken. Om 7.30 uur begon dan ook de 750 kilometer lange trip naar het zuiden.

Voor mijn gevoel was Normandie veel dichterbij Nederland. Maar gaande weg de reis bleek Valognes toch een behoorlijk eind weg te liggen. Om het moraal hoog te houden wilde de rechter voet nogal eens te hard op het gaspedaal drukken. Nou ja ..... we zien wel of de gendarmerie foto's van ons heeft gemaakt. Ze zullen ongetwijfeld bewogen zijn en dan ga ik ze echt niet betalen hehehe.

Aangekomen in Colomby was het even een half uurtje zoeken naar ons huisje. Deze lag zo heerlijk afgelegen van de bewoonde wereld dat de weg er naar toe een korte puzzel was. Maar ons krijgen ze niet gek en we vonden uiteindelijk ons paleisje.
Een mooi huisje met 3 slaapkamers, eetkamer, keuken, woonkamer, badkamer en garage. En nog een lekkere grote tuin welke uitermate goed geschikt was voor de barbeque en het spelen van de kleine Noah. Verder lag er nog een mooi grindpad om met een glas rode wijn en de petangue ballen in de hand ons even Frans-ingezetene te wanen.

Een half uur nadat wij waren aangekomen in het huisje, meldden Walter, Christa en Noah zich in Colomby. Om de puzzel naar het huisje voor hen wat de verkorten, besloten we ze op te halen in het dorp.
Echter zouden de laatste meters naar het huisje nog bijna op een bloedbad zijn uitgelopen als Walter niet op tijd de rempedaal had ingedrukt. Een verdwaalde en gewonde kip dook ineens op voor zijn wielen. Of de kip nu nog leeft? Ik weet het niet. Zij is in ieder geval niet geëindigd op onze barbeque. Als het aan Jan had gelegen, was dit overigens wel gebeurd. Maar dit even terzijde.

Naast lekker tot rust komen en van de wijn en culinaire hoogstandjes genieten, hebben we in Normandie weer veel gezien. Uiteraard kan in Normandie niet worden voorbij gegaan aan de geschiedenis van de tweede wereldoorlog. Maar ook leuke plaatsjes en plekken zal ik beschrijven. Ik zal zoveel mogelijk vertellen over wat we gezien hebben en de eventuele wetenswaardigheden hierover.

Invasie van Normandie: Operatie Overlord

Zoals reeds gezegd is Normandie toneel geweest van één van de grootste veldslagen uit de geschiedenis. Met de beroemde woorden van Churchill, "OK", werd op 5 juni 1944 het startsein gegeven aan de geallieerde strijdkrachten om de invasie te starten van het Europese vasteland op de stranden van Normandie.

We hebben gedurende twee dagen een aantal belangrijke plaatsen bekeken in Normandie. Het is slechts een beperkt aantal plekken. Er is zoveel te zien en te bekijken dat dat nooit in 1 week mogelijk zou zijn. We hebben dus een selectie gemaakt. De plekken die ik hieronder bespreek zijn ook terug te vinden op bovenstaand kaartje van Normandie.

Utah Beach

Het meest westelijke landingsstrand was Utah beach. Het was het enige landingsstrand in het gebied La Mancha en werd gebruikt door het 4e legerkorps en de 7e infanteriedivisie van het Amerikaanse leger. Samen met de luchtlandingstroepen was voor hen een belangrijke taak weggelegd. Ten eerste moest er een vluchtsector worden gerealiseerd mochten één of meerdere landingen in een andere sector mislukken. En tevens moest er een weg worden gebaand naar Cherbourg. Om de troepen te bevoorraden was een diepe haven noodzakelijk. En die was voorhanden in Cherbourg.

De landing verliep relatief goed. Op dit strand vielen de minste doden. "Slechts" 200 doden waren bij deze invasie te betreuren. Dit mede door de goede voorbereiding door middel van bombardementen en artillerie op de stellingen van de duitsers.

Achter de landingsstranden van Utah beach vind je een restaurantje annex internetcafé "Le Roosevelt". Het lijkt op het eerste gezicht een onopvallend gebouwtje. Wij hadden echter geluk dat bij onze aanwezigheid toevallig een nederlands sprekende rondleiding ter plaatse was. Hij vertelde ons dat hij met zijn groep iets speciaals ging zien. Wij konden aansluiten als we dat wilden.

Kijk... dat laten wij ons geen tweede keer zeggen. Hij leidde ons door de keuken van het restaurant naar een bunkercomplex in het gebouw. Dit bleek in WOII gebruikt te worden door de Duitsers als hoofd communicatiecentrum in de regio. Na verovering door de geallieerden namen zij het in gebruik. De ruimte is nog zoveel mogelijk in takt gelaten en uitgebreid met allerlei spullen uit die tijd. Ook staan de wanden vol met handtekeningen en teksten die toen en later door strijders op de muur zijn gezet. Kortom een speciaal en zeker te bezichtigen stukje historie die je eigenlijk niet moet missen.

Ste-Mère-Église

Het dorpje Ste-Mère-Église staat symbool voor de luchtlandingsoperatie van de Amerikanen. Op 6 juni 1944 rond 1 uur 's nachts werden 15.000 parachutisten van de 82e en de 101e airborne divisies gedropt boven dit dorp. De dropping verloopt verre van vlekkeloos. Slechts 6.000 man zijn na de dropping klaar voor de strijd. De rest raakt verdwaald of komt om het leven in de moerassen. Sommige van de troepen komen zover van de geplande landingsplek terecht dat hergroepering niet meer mogelijk was. Sommigen kwamen zelfs een kleine 30 km van Cherbourg terrecht nabij het dorpje Barfleur. Ze stonden er dus vaak alleen voor. Verder hadden de troepen een klikker bij zich dat het geluid van een sprinkhaan voortbracht. Hiermee zouden de troepen elkaar in het donker kunnen herkennen. Echter werd dit geluid door velen verward met het geluid van het doorladen van een Duitse Mauser geweer. Met alle rampzalige gevolgen vandien. Toch weten de Amerikanen het dorp diezelfde nacht nog te bevrijden. Om 4.30 uur wappert de Amerikaanse vlag al boven het dorp. Met de inname van het dorp werd ook een belangrijke doorgaande route door Normandie, rijksweg 13, afgesneden. De overwinning in Ste-Mère-Église was derhalve van groot strategisch belang.

Een belangrijk symbool van deze operatie is John Steele geworden. Hij bleef met zijn parachute aan de kerktoren van Ste-Mère-Église hangen. Hij raakte hangende aan de toren gewond door Duits geweervuur, maar kon later door zijn makkers gered worden. Een pop aan de kerktoren herinnert nu nog aan deze gebeurtenis.

Arromanches-les-Bains

De tweede dag zijn we meer oostelijk gereden in de richting van Gold beach. Op dit stuk strand tussen Graye-sur-Mer en Arromanches-les-Bains zijn de soldaten van de Britse 50e infanteriedivisie en de 8e pantserdivisie geland. Zij hadden tot taak zo snel mogelijk de stad Bayeux te bevrijden en de kliffen rond Arromanches te bezetten. De landing verliep zonder echte grote moeilijkheden en verliezen. Het gebied was al snel vrijgemaakt voor de aanleg van de grote kunstmatige haven voor de kust van Arromanches. De haven kreeg de naam Mulberry B mee en was bedoeld voor de Britse troepen. Een soortgelijke haven werd gecreëerd bij het dorpje Vierville (Mulberry A) welke werd toegewezen aan de Amerikaanse troepen. Echter deze haven wordt vernield in een zware 3 dagen durende storm. Hierdoor werden alle bevoorradingsoperaties gebundeld in Arromanches.

Vandaag de dag herinneren enkele pontons voor de kust nog aan deze haven. Verder is er in het dorp een 18 minuten durende film te zien over de slag in Normandie. De 360°-film wordt op 9 schermen rond de bezoeker geprojecteerd. Het is wel aardig om te zien maar het is een aanslag op je maag en evenwichtsorgaan en je mist de helft van de beelden doordat je slechts ogen aan de voorzijde hebt. Ik vind persoonlijk dat de beelden beter verdienen dan zo een projectie.

Longues-sur-Mer

Een mooi bewaard gebleven onderdeel van de Duitse Atlantikwal is de batterij van Longues-sur-Mer. Deze batterij is één van de 12 die vanaf de Normandische kust het vuur openden op de geallieerde vloot. Ondanks dat de geallieerden de stelling voor 6 juni 1944 al meerdere malen zwaar hadden gebombardeerd, kon de batterij tijdens de invasie weerstand bieden door het vuur te openen. Met behulp van het Franse verzet weten de geallieerde oorlogsbodems uiteindelijk met een aantal voltreffers de batterij het zwijgen op te leggen.

De batterij bestaat uit 4 kazematten met elk een 150 mm kanon die stuk voor stuk een draagwijdte hadden van 20 km. 300 meter voor de kanonnen staat een uitkijkpost en schietbegeleidingspost. Het schootsveld bestreek zowel de geallieerde sectoren van Gold als die van Omaha.

De batterij van Longues is veruit het best bewaard gebleven van alle batterijen. Als u dan toch een batterij langs de kust gaat bekijken dan zou ik deze verkiezen.

Colleville-sur-Mer

Op een klif boven het strand van Omaha in het dorp Colleville-sur-Mer bevindt zich een indrukwekkende plek in Normandie. Op een 70 Ha groot gebied liggen Amerikaanse soldaten begraven die zijn gevallen voor onze vrijheid. Er liggen 9.387 soldaten begraven waaronder 307 soldaten waarvan de stoffelijke resten niet positief geïdentificeerd konden worden. De duizenden uit wit marmer gehouwen grafstenen in de vorm van een Latijns kruis of Davidster steken indrukwekkend af tegen het diepgroene kortgeschoren gazon. Het geheel maakte een niet te beschrijven indruk op me.
Het grondgebied is door de Franse regering voor altijd geschonken aan de VS en is in beheer bij de American Battle Monuments Commission.

Aan het hoofd van de rechthoekige begraafplaats staat een half cirkelvormig gedenkteken, de Portal of Freedom. Bij dit gedenkteken staat een 7 meter hoog bronzen beeld. Het symboliseert de ziel van de Amerikaanse jeugd die opstijgt uit de golven en draagt de inscriptie:

“My eyes have seen the glory of the coming of the lord”

Achter het monument bevindt zich een de Mur des Disparus. Een muur met daarin de namen van de 1.557 mannen die vermist zijn of niet geïdentificeerd konden worden.

Pointe du Hoc

Een ander markant punt in Normandie is Pointe du Hoc. Dit is een 12 Ha groot grondgebied met een puntvormige uitloop in zee. De Duitsers hadden dit punt versterkt door 6 kanonnen van elk 155 mm te plaatsen. Op de punt van de krijtrots stond een uitkijkpost en schietbegeleidingspost.
Het was aan het 2e bataljon Amerikaanse commando's onder leiding van kolonel James Rudder om dit punt te bestormen en in te nemen. Voorafgaand aan de bestorming werd Pointe du Hoc bestookt met 700 ton bommen van vliegtuigen en ruim 600 salvo's vanaf pantserschepen op zee. Het gevolg hiervan is nu nog zichtbaar. Het gehele gebied rond Pointe du Hoc is één grote gatenkaas. De heldhaftige strijd van de Rangers duurde tot en met 8 juni 1944. Dan valt het punt pas in handen van de Amerikanen. Erg cru is het dat achteraf bleek dat de geleverde strijd eigenlijk nutteloos was. In verband met het feit dat de Duitsers de kanonnen wilde beschermen met bunkers, hadden ze voor de verbouwing de kanonnen tijdelijk verwijderd. De 6 kanonnen bleken verderop in een boomgaard verborgen te staan.
Het slagveld van Pointe du Hoc is na de strijd vrijwel volledig in takt gelaten. Zoals het op 8 juni 1944 is verlaten, zo ligt het er nu nog bij. Alleen staat er nu een monument ter nagedachtenis aan de geleverde strijd op de plaats van de Duitse uitkijkpost.

La Cambe

Bij La Cambe ligt naast de rijksweg 13 de begraafplaats van de Duitse soldaten. Op een gebied van 2 Ha liggen 21.222 Duitse soldaten begraven waaronder 296 niet geïdentificeerde lichamen. Het eerste wat opvalt zijn de 1221 identieke Ahornbomen die geplant zijn langs de 1200 meter lange toegangsweg naar de begraafplaats. Het is me nog onduidelijk of die bomen een speciale bedoeling hebben.
Via een portaal, welke ook dienst doet als kapel, betreed je vervolgens de begraafplaats. Per graf liggen twee soldaten begraven voorzien van een sobere gedenkplaat met de namen. Over het kerkhof verspreid zijn houten kruizen geplaatst in groepjes van 5. En in het midden is een gedenkheuvel geplaatst met daarop een granieten kruis en aan weerszijden twee beelden.

Het geheel maakt een zeer sobere indruk. Zeker wanneer je net op de begraafplaats van Colleville bent geweest. Maar met de geschiedenis in het achterhoofd is dit uiteraard zeer begrijpelijk en passend.

Langs de Normandische kustlijn

Het lijkt nu wellicht of we alleen maar alle plekken van D-Day af gegaan zijn. Niets is minder waar kan ik u vertellen. Als zee-verslaafde kon ik uiteraard niet voorbij gaan aan de waanzinnig mooie kust van Normandie.
Heldere zee ... zandstranden ... kiezelstranden ... rotsen ... kliffen ... krijtrotsen. Eindeloze variëteit. Dus ik kon mijn hart ophalen

We hebben een dagje kustroute gedaan samen met Walter en Christa. Ondermeer omdat Walter mij wijs heeft gemaakt bij de Delftse Vuurtorenclub te zitten. Nu wilde hij een aantal unieke plaatjes schieten van de Normandische vuurtoren. Voor de jongens van de club zei hij.
Tja...en een respectabel mens als Walter geloof je op je woord. Dus dan ga je maar op zoek naar mooie plekjes. En die hebben we gevonden kan ik u zeggen.

Cap Lévy

Een heel gaaf plekje aan de Normandische kust is Cap Lévy wat ongeveer 15 km oostelijk van Cherbourg ligt. Vanaf de weg D116 ga je de weg af en het romantische dorpje Fermanville in. Uiteindelijk kom je dan uit bij Cap Lévy. Je komt er nauwelijks toeristen tegen en je kan er heerlijk op je gemak van de rust, wind en zeegeruis genieten. Voor de echte liefhebber een aanrader dus.

Cap de la Hague

Een ander markant punt is het uiterst westelijke punt van Normandie. Ongeveer 30 km ten westen van Cherbourg en net voorbij het kerncentralecomplex van Cogema vind je Cap de la Hague. Een leuk punt met grote rotspartijen die de kracht van het zeewater breken.
En ja wel ... ook hier stond weer een vuurtoren. Walter je makkers kunnen trots op je zijn.

Mont-Saint-Michel

Een andere bezienswaardigheid in Normandie ligt nabij de grens met Bretagne. Op een rots ligt daar de Mont-Saint-Michel. Een klein wereldwondertje wat vele, vele toeristen trekt. Jan en ik waren dus zeker niet de enigen. Busladingen mensen komen er op af. Ja, dit keer konden we onze medetoeristen niet ontwijken.

De geschiedenis van Mont-Saint-Michel zou terug gaan tot het 708 na Christus.In dat jaar zou Aubert de bisschop van Avranches op de Mont Tombe een heiligdom hebben laten bouwen ter ere van de aartsengel Michaël. Al snel zou dit uitgroeien tot een bedevaartsoort. Vanaf de 10e eeuw vestigen vervolgens de Benedictijnen zich in het klooster en ontstaat er een dorp rond de abdij.

Mont-Saint-Michel doet echter ook dienst als militaire vesting die in de 100-jarige oorlog onneembaar blijkt te zijn voor Engelse aanvallen. Het wordt dan ook een symbool voor nationale eenheid voor de Fransen. Na de ontbinding van de religieuze gemeenschap tijdens de Franse revolutie wordt de abdij tot in 1863 als gevangenis gebruikt. Sinds 1874 is de Mont-Saint-Michel een nationaal monument en het staat sedert 1979 op de lijst van werelderfgoed van de UNESCO.

Nu is het zoals gezegd een grote toeristische trekpleister. Je moet jezelf een weg banen door het smalle straatje richting de abdij. Een behoorlijke klim wat goed voor de conditie en slecht voor de knietjes is. Onderweg wordt je langs vele souvenirshops, restaurantjes en kleine musea geleid. De indruk ontstaat dat het slechts te doen is geld uit de zakken te kloppen. De prijzen zijn sky-high. Dus neem je brood en frisdrank mee. Tenzij je net de lotto hebt gewonnen. En oh ja ... mensen ... laat de kinderwagen thuis. Het is een onneembaar fort voor de kinderwagen. Maar het moet gezegd worden: ondanks de drukte hangt er een ontspannen en gezellige sfeer.

Coutances

Op de terugweg van Mont-Saint-Michel naar Colomby kwamen we de stad Courtances tegen. De stad ligt op een heuvel en de skyline is ontzettend mooi. Duidelijk zichtbaar was een mooie kathedraal. Omdat we toch nog wat tijd hadden (we moesten op tijd zijn voor de beroemde pannenkoeken van Walter) besloten we even de stad in te rijden.
De kathedraal die we gezien hadden bleek een gotische kathedraal te zijn uit de 13e eeuw. Mooi om te zien, maar het weer was te mooi om te lang binnen te blijven. Het was terrasjesweer. Maar dat hebben we ook geweten. Ook in Frankrijk hebben ze kennelijk niet kunnen omrekenen van de Franc naar de Euro. Het was dus even schrikken toen we de rekening kregen. Maar goed dat mocht de pret verder niet drukken.
We hebben verder eigenlijk niet zoveel bekeken in Courtances. Ik weet er verder ook weinig tot niets over te vertellen

Honfleur

Het laatste wat ik u niet wil onthouden is het schilderachtige dorpje Honfleur. Dit oude dorpje ligt aan de monding van de Seine tegenover Le Havre. Een chatmaatje van me,Sophie uit Parijs, had mij attent gemaakt op dit dorpje. Ik zou het zeker moeten bezoeken zei ze.
Achteraf ben ik blij dat Jan en ik er geweest zijn. Het weer viel bar tegen, maar ondanks dat was het dorpje gezellig en knus. Het lijkt te bestaan uit restaurantjes en kunstgalleries. Het dorpje is zeer in trek bij kunstenaars. En dat merk je aan alles. Het lijkt wel één groot kunstmuseum. Verder zijn de gebouwtjes zo mooi en de straatjes zo smal en nauw dat de sfeer helemaal top is. Gewoon een aanrader voor mensen die in de buurt zijn.

Honfleur was onze laatste bestemming in Normandie voor we naar huis reden. Op weg naar huis passeerden we nog even de imposante tolbrug naar Le Havre. Een brug die ik niet wilde onthouden. Ik heb overigens mijn volgende ticket al weer geboekt. Dit keer naar Barcelona in Spanje. Ik hoop dat u die trip ook weer komt bekijken op mijn site.


Bij het schrijven van het verslag over D-Day is gebruik gemaakt van:
"De stranden van de landing" door Yves Lecouturier